Słownik studyjny
Nie wiesz co to “stem”? “DAW” brzmi jak przekleństwo? Ten słownik wyjaśnia najważniejsze terminy, które usłyszysz w studiu nagrań.
Cyfrowe połączenie audio przesyłające 8 kanałów jednym kablem optycznym. Używane do rozszerzania interfejsów o dodatkowe wejścia.
ADR (Automated Dialogue Replacement)
Dział zatytułowany „ADR (Automated Dialogue Replacement)”Nagrywanie dialogów do filmu po zakończeniu zdjęć. Aktor synchronizuje głos z obrazem. Inaczej: dubbing, postsync. Oferujemy ADR →
Automation (automatyzacja)
Dział zatytułowany „Automation (automatyzacja)”Zapisywanie zmian parametrów w czasie. Np. głośność wokalu rośnie w refrenie - to automation głośności.
Auto-Tune
Dział zatytułowany „Auto-Tune”Plugin do korekcji wysokości dźwięku. Używany subtelnie (korekcja) lub agresywnie (efekt T-Pain). W Flightcore działa w czasie rzeczywistym dzięki FPGA.
Bit depth (głębia bitowa)
Dział zatytułowany „Bit depth (głębia bitowa)”Ile bitów używa się do zapisania każdej próbki audio. 16-bit = CD, 24-bit = standard studyjny. Więcej = lepsza jakość, większe pliki.
BPM (Beats Per Minute)
Dział zatytułowany „BPM (Beats Per Minute)”Tempo utworu mierzone w uderzeniach na minutę. 60 BPM = jedno uderzenie na sekundę. Trap: 140-160 BPM, pop: 100-130 BPM.
Eksport projektu do pliku audio (WAV, MP3). “Zbounce’uj mi to” = wyeksportuj.
Wirtualny kanał zbierający sygnał z wielu ścieżek. Np. “vocal bus” = wszystkie wokale idą do jednego kanału, gdzie można je razem przetwarzać.
Clipping
Dział zatytułowany „Clipping”Przesterowanie - sygnał przekracza maksymalny poziom i jest obcinany. Brzmi jak zniekształcenie. Unikaj.
Comping
Dział zatytułowany „Comping”Wybieranie najlepszych fragmentów z wielu nagrań (take’ów) i składanie ich w jeden idealny wokal. Robimy to podczas sesji z realizatorem →
Compressor (kompresor)
Dział zatytułowany „Compressor (kompresor)”Zmniejsza różnicę między cichymi i głośnymi fragmentami. Ciche stają się głośniejsze, głośne cichsze. Podstawowe narzędzie mixu.
DAW (Digital Audio Workstation)
Dział zatytułowany „DAW (Digital Audio Workstation)”Program do nagrywania i produkcji muzyki. Przykłady: FL Studio, Ableton Live, Logic Pro, Pro Tools, Cubase, Studio One, Reaper.
dB (decybel)
Dział zatytułowany „dB (decybel)”Jednostka relatywna - sama w sobie nie mówi wiele, potrzebuje punktu odniesienia. Dlatego obok “dB” zobaczysz różne przyrostki:
- dBFS (Full Scale) - w świecie cyfrowym, 0dBFS to maksymalny poziom przed clippingiem
- dBu - w sprzęcie analogowym, odniesienie do napięcia (0.775V)
- dBSPL - ciśnienie akustyczne, ile decybeli w powietrzu
Ogólna zasada: -6dB to połowa amplitudy sygnału, +6dB to jej podwojenie. Dwa razy ciszej ucho słyszy dźwięk dopiero około 10dB niżej.
Efekt echa. Dźwięk powtarza się z opóźnieniem. Różne typy: slapback (krótki), ping-pong (lewo-prawo), tape delay (analogowy charakter).
Dźwięk bez efektów. “Wyślij mi dry vocal” = wokal bez reverbu, delaya itp.
EQ (Equalizer)
Dział zatytułowany „EQ (Equalizer)”Reguluje głośność poszczególnych częstotliwości. Możesz podbić basy, ściąć ostre wysokie tony, wyciąć “pudełkowate” środki.
Zapisanie projektu do pliku audio. Synonim: bounce, render.
Suwak regulujący głośność kanału. Fizyczny na mikserze, wirtualny w DAW.
Feedback
Dział zatytułowany „Feedback”- Sprzężenie zwrotne (nieprzyjemny pisk)
- Informacja zwrotna od realizatora (“daj więcej energii”)
Układ programowalny w niektórych interfejsach audio. Pozwala na przetwarzanie efektów (Auto-Tune, kompresja) z minimalną latencją - szybciej niż przez komputer.
Wzmocnienie sygnału. “Dodaj gain na wokalu” = zrób głośniej na wejściu.
Efekt wyciszający sygnał poniżej ustalonego progu. Używany do usuwania szumów między frazami wokalu.
Headphones mix
Dział zatytułowany „Headphones mix”Mix wysyłany do słuchawek artysty podczas nagrywania. Może być inny niż to, co słyszy realizator.
Headroom
Dział zatytułowany „Headroom”Zapas głośności przed clippingiem. “-6dB headroom” = peak nie przekracza -6dBFS, zostaje 6dB zapasu.
High-pass filter (HPF)
Dział zatytułowany „High-pass filter (HPF)”Filtr przepuszczający wysokie częstotliwości, odcinający niskie. Używany do usuwania dudnienia, rumble’u i niechcianych niskich częstotliwości.
Wejście - gdzie podłączasz mikrofon lub instrument.
Interface (interfejs audio)
Dział zatytułowany „Interface (interfejs audio)”Urządzenie łączące mikrofony/instrumenty z komputerem. Konwertuje sygnał analogowy na cyfrowy i odwrotnie.
Latency (latencja)
Dział zatytułowany „Latency (latencja)”Opóźnienie między zagraniem dźwięku a usłyszeniem go w słuchawkach. Im niższa, tym lepiej. FPGA daje najniższą latencję.
Limiter
Dział zatytułowany „Limiter”Rodzaj kompresora z wysokim ratio, kontrolujący maksymalny poziom sygnału. Brickwall limiter (∞:1) całkowicie blokuje sygnał powyżej thresholdu.
Jednostka głośności używana w streamingu. Spotify normalizuje do -14 LUFS.
- Finalny, zasterowany utwór gotowy do publikacji
- Master bus = główny kanał, przez który przechodzi cały mix
Mastering
Dział zatytułowany „Mastering”Ostatni etap produkcji - optymalizacja głośności i brzmienia przed publikacją. Więcej → | Nasza usługa →
Protokół przesyłający informacje o nutach (nie dźwięk). Pozwala sterować syntezatorami i instrumentami wirtualnymi.
Proces łączenia wszystkich ścieżek w spójny utwór. Więcej → | Nasza usługa →
Monitoring
Dział zatytułowany „Monitoring”- Głośniki studyjne (monitory)
- Odsłuch - to, co słyszysz podczas nagrywania
Jeden kanał audio. Przeciwieństwo stereo.
Multitrack (trackout)
Dział zatytułowany „Multitrack (trackout)”Wiele ścieżek osobno. “Wyślij multitrack” / “wyślij trackout” = wyślij wszystkie ślady osobno, nie jeden mix.
Wyjście - gdzie podłączasz głośniki lub słuchawki.
Overdub
Dział zatytułowany „Overdub”Nagrywanie nowej ścieżki do istniejącego nagrania. Najpierw nagrywasz bit, potem “overdubbujesz” wokal.
Pan (panorama)
Dział zatytułowany „Pan (panorama)”Pozycja dźwięku między lewym a prawym kanałem. Pan 100% L = tylko lewa słuchawka.
Najgłośniejszy punkt sygnału. “Peak -3dB” = najgłośniejszy moment sięga -3dB.
Phantom power (+48V)
Dział zatytułowany „Phantom power (+48V)”Zasilanie dla mikrofonów pojemnościowych tranzystorowych dostarczane przez interfejs lub mikser.
Wysokość dźwięku. “Pitch correction” = korekcja fałszów.
Dodatek do DAW - efekt lub instrument wirtualny. VST, AU, AAX, CLAP to formaty pluginów.
Preamp (przedwzmacniacz)
Dział zatytułowany „Preamp (przedwzmacniacz)”Wzmacnia słaby sygnał z mikrofonu do poziomu roboczego. Jakość preampu wpływa na brzmienie.
Wstępny mix przed finalizacją. Demo pokazujące kierunek, jeszcze nie gotowe.
Efekt przestrzeni - symuluje odbicia dźwięku w pomieszczeniu. Od małego pokoju po wielką katedrę.
Room tone
Dział zatytułowany „Room tone”Naturalne brzmienie pomieszczenia - szum klimatyzacji, pogłos ścian. Nagrywany jako “cisza” do montażu.
- Pojedyncza próbka audio w pliku cyfrowym
- Fragment nagranego dźwięku używany w produkcji (np. sample perkusyjne)
Sample rate
Dział zatytułowany „Sample rate”Ile próbek na sekundę zapisuje się w pliku. 44.1 kHz = 44100 próbek/s (standard CD), 48 kHz = standard wideo.
Saturation
Dział zatytułowany „Saturation”Delikatne zniekształcenie dodające ciepła i charakteru. Symulacja analogowego sprzętu.
Routing sygnału do efektu (np. reverbu) bez wpływu na oryginalną ścieżkę.
Session (sesja)
Dział zatytułowany „Session (sesja)”- Spotkanie w studiu - jak wygląda pierwsza sesja? →
- Plik projektu DAW ze wszystkimi ścieżkami
Sidechain
Dział zatytułowany „Sidechain”Sterowanie efektem sygnałem z innej ścieżki. Np. kompresor na basie reaguje na kick - bas robi miejsce przy każdym uderzeniu.
Pojedyncza ścieżka lub grupa ścieżek wyeksportowana do osobnego pliku. “Vocal stem” = wszystkie wokale w jednym pliku. Jak przygotować stemy →
Dwa kanały audio - lewy i prawy. Standardowy format odtwarzania.
Pojedyncze nagranie. “Zróbmy jeszcze jeden take” = nagrajmy jeszcze raz. Podczas sesji nagrywamy wiele take’ów, z których powstaje idealny comp.
Szybkość utworu, mierzona w BPM.
Track (ścieżka)
Dział zatytułowany „Track (ścieżka)”Pojedynczy kanał w projekcie DAW. Jeden utwór może mieć 5-50+ ścieżek.
Vocal chain
Dział zatytułowany „Vocal chain”Łańcuch sprzętu przez który przechodzi głos: mikrofon → preamp → kompresor → EQ → interfejs.
Głośność.
Bezstratny format audio. Standard do pracy w studiu. Większy niż MP3, ale bez utraty jakości.
Dźwięk z efektami. Przeciwieństwo dry.
Źródła ilustracji
Dział zatytułowany „Źródła ilustracji”Ilustracje wymienione poniżej pochodzą z Wikimedia Commons (wolne licencje). Pozostałe zdjęcia sprzętu: Flightcore.
- ADAT: Soundcraft Spirit Digital 328 - 2 x 16 ch ADAT optical IO are all connected.jpg, Dan Lynch, CC BY-SA 2.0
- ADR: Sala de doblaje.jpg, Andres Moreno, CC BY 2.0
- Auto-Tune: Melodyne studio 4-2.png, OnCue, CC BY-SA 4.0
- Bit depth: 4-bit-linear-PCM.svg, Aquegg, CC BY-SA 3.0
- BPM: Wittner metronome.jpg, Paco from Badajoz, España, CC BY 2.0
- Bus: Ardour 6.7 Recorder Editor Mixer.png, Derwok, CC0
- Clipping: Clipping waveform.svg, Iainf, CC BY 3.0
- DAW: Ardour 6.7 Recorder Editor Mixer.png, Derwok, CC0
- dB: Standard Soviet VU meters.jpg, Retired electrician, CC0
- Dry: Ardour 6.7 Recorder Editor Mixer.png, Derwok, CC0
- Fader: Faders of a Mixing Console (46771748902).jpg, Dejan Krsmanovic, CC BY 2.0
- Feedback: Larsen.png, Versgui, CC BY-SA 2.5
- FPGA: Embedded World 2016, Altera Cyclone-V SE.jpg, Ordercrazy, CC0
- Gate: Drawmer DS201 noise gate.jpg, Drawmer Electronics Ltd., CC0
- Headphones mix: Headphone Cart (Vibe 56 Studio).jpg, CJ Sorg, CC BY-SA 2.0
- High-pass filter: RC High-pass filter.svg, Peo, CC BY-SA 3.0
- Limiter: Clipping compared to limiting.svg, Iainf, CC BY 3.0
- LUFS: ABBA - Super Trouper Title Track Remaster Waveform Comparisons (Small Version).png, Kosmosi, CC BY-SA 4.0
- Master: MixBus Matrix Passive Summing Mixer.jpg, Benjamin Tailor, CC BY-SA 4.0
- Mastering: Studio Mastering.jpg, Giuliano Radiciotti, CC BY-SA 4.0
- MIDI: E-mu Systems Emulator II Serial No. 729 - closeup - MIDI output and input connectors (5-pin DIN female jack) (2011-01-22 15.03.56 by John R. Southern @Flickr5404109993).jpg, John R. Southern, CC BY-SA 2.0
- Mix: SSL Duality SE 48 Channel Console, Studio C, Ardent Studios.jpg, Katie from Memphis, TN, USA, CC BY-SA 2.0
- Mono: Mono jack connector.svg, guidozz, CC0
- Multitrack: Studer 827 analog 2inch 24-track (also 16-track headstack available).jpeg, Katie from Memphis, TN, USA, CC BY-SA 2.0
- Pan: Pan pot knob.jpg, PolBr, CC BY-SA 4.0
- Peak: Ardour 6.7 Recorder Editor Mixer.png, Derwok, CC0
- Pitch: Diapason Wittner à branches carrées à 440 Hz.jpg, Édouard Hue, CC BY-SA 3.0
- Plugin: Calf eq.png, Jamip29, CC BY-SA 4.0
- Sample: CPT-sound-nyquist-thereom-2percycle.svg, Pluke, CC0
- Sample rate: Signal aliasing demonstration.svg, Laurens R. Krol, CC0
- Saturation: 7025-12AX7 Sovtek 2000 02.jpg, Retired electrician, CC0
- Session: LMMS 1.2.1 Demo.png, Ranged Ranger, CC0
- Sidechain: Sidechain Effekt (Wave).png, Spacelounge, CC BY-SA 3.0
- Sidechain: Sidechain Effekt Bypass (Wave).png, Spacelounge, CC BY-SA 3.0
- Stereo: AB Stereo.svg, Godbhaal, Public domain
- Take: Clapperboard, O2 film, September 2008.jpg, Mattbr, CC BY 2.0
- Tempo: Metronome Nikko.jpg, Vincent Quach, CC BY-SA 3.0
- Track: Audacity Version 3 in Dark Theme.png, Peter H Sampson, CC BY-SA 4.0
- Volume: Volume control knob and rec out selector knob on Denon PMA-980R audio stereo amplifier (cropped).jpg, Pittigrilli, CC BY-SA 4.0
- WAV: WAV-frame.png, Ribo, Public domain
- Wet: Ardour 6.7 Recorder Editor Mixer.png, Derwok, CC0
.jpg){kind=link}
.jpg){kind=link}
.png){kind=link}
_(2011-01-22_15.03.56_by_John_R._Southern_@Flickr5404109993).jpg){kind=link}
.jpeg){kind=link}
.png){kind=link}
.png){kind=link}
.jpg){kind=link}
